گروه شهرستانها: ضرورت مقابله با قاچاق سوخت با هدف جلوگیری از هدررفت سرمایه های کشور، سالهاست مورد تاکید کارشناسان قرار دارد؛ این در حالی است که اکنون دایره فعالیت قاچاقچیان آن چنان گسترده شده که مطالبه مردم از برخورد با این پدیده و دستگیری عاملان آن به جلوگیری از ورود شوتی ها به داخل شهرها تقلیل یافته است.
اختلاف قیمت سوخت در داخل ایران با کشورهای همسایه، مشوق اصلی قاچاقچیان برای حمل غیرقانونی سوخت با خودروهای موسوم به «شوتی» است؛ خودروهایی که با حمل مقادیر بسیار زیاد بنزین و گازوئیل در شرایط غیراستاندارد و تردد با سرعتهای بالا در جادهها، به بمبهایی متحرک تبدیل می شوند ؛خودروهایی که نه فقط جان رانندگان و سرنشینان خود، بلکه امنیت و جان سایر کاربران جادهای را هم تهدید میکنند.
این پدیده در استانهای مرزی و مناطق شرقی،جنوب شرقی و جنوبی کشور، از جمله کرمان،سیستانوبلوچستان، هرمزگان، بوشهر و خوزستان، گستردگی بیشتری دارد و در برخی استانهای غربی مانند کردستان و کرمانشاه هم وجود دارد.
اگرچه اختلاف قیمت سوخت با کشورهای همسایه، انگیزه اقتصادی مهمی برای شکلگیری این فعالیت غیرقانونی محسوب میشود، اما نمیتوان از عوامل زمینهساز دیگری مانند کمبود فرصتهای شغلی و فقدان امنیت شغلی در برخی مناطق نیز غافل شد؛ عواملی که در کنار ضعف نظارت و کنترل مسیرهای مواصلاتی، زمینه گسترش اقتصاد غیررسمی و قاچاق سوخت را فراهم کردهاند.
با این حال، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، پیامدهای انسانی و اجتماعی این پدیده است؛ حوادثی که گاه در چند ثانیه، زندگی چندین خانواده را برای همیشه تغییر میدهند و خسارتهای جبرانناپذیری به جا میگذارند.
چند روز قبل در یکی از این حوادث، یک دستگاه خودرو شوتی هنگام فرار در بندرعباس، با ورود به مسیر مخالف و برخورد شدید با خودرویی دیگر، مرگ ۲نفر را رقم زد؛حادثهای تلخ که بار دیگر خطر تردد خودروهای حامل سوخت قاچاق در جادههای کشور را یادآوری کرد.
اما این خطر فقط به جادههای اصلی و محورهای پرتردد محدود نمیشود بلکه گاهی معابر باریک شهرهای کوچک و تاریخی نیز به مسیر عبور این خودروها تبدیل میشوند؛ معابری که روزانه محل تردد مردم، دانشآموزان و گردشگران هستند و هر حادثه در آنها میتواند ابعاد گستردهتری یابد.
«راین»، گذرگاه امن قاچاقچیان
خیابان های کم عرض شهر تاریخی «راین» که در مسیر کرمان به سمت جنوب کشور قرار دارد از سالها قبل به محل تردد قاچاقچیانی تبدیل شده است که جان ساکنان شهر را به خطر می اندازند.
در جدیدترین اتفاق، تصادف یک خودروی حامل سوخت قاچاق ، به جاری شدن حدود ۱۰۰۰ لیتر گازوئیل در یکی از خیابانهای راین منجر شد؛ حادثهای که برای ساعاتی عبور و مرور در این شهر را مختل کرد و بار دیگر خطر حمل غیراستاندارد سوخت در معابر شهری را نشان داد.
شهر کرمان به سمت جنوب ۲ مسیر دارد یکی موسوم به جاده بم است که جاده اصلی محسوب میشود و ۲ بانده است و دومین مسیر کرمان – راین – جیرفت است که راهی فرعی و کوهستانی با جادهای کم عرض و یک بانده است.بخشی از این جاده به دلیل عدم وجود کمربندی از میانه شهر راین و از خیابان های کم عرضی می گذرد که محل تردد مردم عادی است .در این میان قاچاقچیان سالهاست ترجیح میدهند از این معبر برای حمل و نقل قاچاق استفاده کنند، اما نبود نظارت کامل دستگاه های مسئول بر کنترل این جاده برای جلوگیری از تردد قاچاقچیان سبب شده است مردم شهر راین شاهد تصادف های دلخراش با خسارت های جانی و مالی قابل توجه باشند.
درخواست مردم از مسئولان
در پی حادثه نشت بیش از ۱۰۰۰ لیتر بنزین در تقاطع روبهروی شهرداری راین که در ساعات پرتردد دانشآموزان و مردم رخ داد، مردم این شهر تاریخی خواستار اقدام فوری و عملی مسئولان برای پایان دادن به تردد خودروهای سوختبر و خودروهای موسوم به «افغانیکش» در معابر شهری شدند.
مطالبه اصلی مردم شامل ساخت کمربندی راین برای خارج کردن ترافیک سنگین و قاچاق از مرکز شهر و استقرار نیروی انتظامی در ورودیهای شهر برای جلوگیری از ورود قاچاقچیان و خودروهای شوتی به داخل محدوده شهری است.
محمد، یکی از شهروندان راینی گفت: خیابانهای مرکزی شهر راین سالهاست به دلیل قرار گرفتن در محور کرمان-راین- جیرفت و نبود مسیر جایگزین، شاهد تردد قاچاقچیان سوخت و انسان است.
توقیف ۱۰۰۰ خودرو
دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان کرمان درباره مقابله با خودروهای شوتی گفت: در ۷ ماهه امسال ۱۰۰۰ دستگاه خودروی حامل سوخت قاچاق و اتباع غیرمجاز توقیف شده است.
مهدی بخشی این اقدام را نشانه عزم جدی مجموعه قضایی و انتظامی در برخورد با این پدیدهدانست و تاکید کرد: دستگاه انتظامی و قضایی در کنار یکدیگر با شدت با پدیده قاچاق برخورد می کنند.
یک فعال گردشگری کرمان هم در این باره به مهر گفت: راین یک شهر برخوردار از ظرفیت های گردشگری است و انتظار داریم صنعت گردشگری این شهر را متحول کند اما قاچاقچیان این شهر را به مکان برای رفت و آمد قاچاق تبدیل کردهاند.
مهدی افضلی با اشاره به گلایه گردشگران و مردم از وضع موجود، خواستار برخورد جدی مسئولان برای جلوگیری از این وضع نابسامان شد.وی افزود: حوادث ناشی از تصادفات خودروهای حامل اتباع غیرمجاز و سوخت قاچاق، هزینههای مالی و جانی جبرانناپذیری برای مردم استان کرمان و بخش بهداشت و درمان به همراه داشته است که فقط در یکی از این حوادث در ماه گذشته، واژگونی یک دستگاه خودروی حامل اتباع غیرمجاز در محور کرمان – راین ۱۰ کشته و مجروح به جا گذاشت.
این فعال گردشگری کرمان با اشاره به این که حمل بنزین و گازوئیل در خودروهای غیراستاندارد و تردد در مسیرهای طولانی، احتمال آتشسوزی را به شدت افزایش میدهد، افزود: این خطرات در حالی است که راین خود یکی از مقاصد مهم گردشگری استان کرمان با ارگ تاریخی و آبشاری کم نظیر است.
ضرورت ساخت جاده کمربندی راین
از سوی دیگر شهباز حسن پور، نماینده مردم کرمان و راور در مجلس هم خواستار آغاز عملیات اجرایی جاده کرمان - راین - جیرفت شد و تعیین تکلیف و تأمین اعتبارات موردنیاز این پروژه را از مطالبات جدی مردم منطقه دانست.
وی همچنین بر لزوم شتابگرفتن پروژه کمربندی راین تأکید کرد؛ مطالبهای که به طور مستقیم با معضل عبور خودروهای شوتی و قاچاقچیان از مرکز شهر مرتبط است.
بنا به این گزارش ،جلوگیری از قاچاق سوخت و توقف خودروهای شوتی، مطالبه ایست که از سال ها قبل، هم مردم و هم مسئولان استانی پیگیر آن هستند اما ظاهرا آنها با توجه به عدم تحقق خواسته شان ، اکنون مطالبه شان را تقلیل داده اند و فقط خواستار جلوگیری از ورود شوتی ها به شهر هستند ، درخواستی که در صورت اجابت نشدن از سوی دستگاه های انتظامی و قضایی، می تواند خسارت های جبران ناپذیری به جا بگذارد.
شما چه نظری دارید؟